Jury Rapport Henri Nouwen Manuscript Prijs 2008
Het juryreglement van de Henri Nouwen Manuscript Prijs bepaalt dat deze prijs kan worden toegekend aan een manuscript dat spiritueel, religieus en inspirerend van aard is. Daarnaast moet de inhoud bijdragen aan de (her-)kenbaarheid van God in deze tijd en toegankelijk zijn voor een breed hedendaags publiek.
Met dit reglement als uitgangspunt zijn er een en twintig Nederlandstalige manuscripten uit 2008 door de jury beoordeeld.

Met vreugde stelt de jury vast dat er heel wat van deze manuscripten getuigen van hoge kwaliteit. Dat heeft ervoor gezorgd dat de jurywerkzaamheden er niet eenvoudiger op werden. Zeker blijkt het echter een beloftevol perspectief te bieden voor de toekomst van de Henri Nouwen Manuscript Prijs! Onze dank en erkentelijkheid gaan dan ook uit naar de hele groep auteurs.

Op basis van nauwkeurige verslaggeving en evaluatie door de juryleden hebben zij uit de manuscripten één manuscript geselecteerd en besloten de auteur ervan als prijswinnaar te bekronen. Aan de auteurs van twee andere manuscripten hebben zij een eervolle vermelding toegekend.

Er waren bij de aangeleverde manuscripten enkele bij die wel aan de vereisten van de Henri Nouwen Manuscript Prijs voldeden, maar die niet geschikt waren in dit specifieke kader. Deze manuscripten moesten dan ook helaas afvallen. Het niet winnen van de prijs betekent voor de verschillende deelnemers geen persoonlijke afwijzing van hen en hun geesteskind.
De juryleden bedanken allen hartelijk voor hun deelname en zij moedigen hen aan om toch vooral door te gaan met schrijven. Dit dient immers zoveel meer directe en indirecte doelen dan enkel het behalen van een prestigieuze prijs als deze. Hoe dan ook zal de deelname voor alle deelnemers een stap vooruit betekenen op de moedige en kwetsbare spirituele weg die zij zijn ingeslagen. En dit waardevolle proces is toch geheel in de geest van hoe Henri Nouwen zijn weg in het leven heeft bewandeld.
De jurering geschiedde zonder dat de jury wist wie de auteurs van de manuscripten waren. Pas na de beslissing van de jury heeft de Henri Nouwen Stichting de jury geïnformeerd over de namen van de inzenders, zodat in dit juryverslag de namen van de deelnemers kunnen genoemd worden.

Prijswinnaar


De winnaar van de Henri Nouwen Manuscript Prijs 2008 is Kris De Boel uit Merelbeke, België. Zijn winnend manuscript draagt als titel: Brief aan mijn zoon Wouter. Met de toekenning van deze prijs wil de jury zijn erkentelijkheid uitspreken voor het originele manuscript van de heer De Boel. Origineel is de auteur in zijn benadering van het thema van de toenemende secularisatie van onze samenleving en de manier waarop de verschillende generaties hiermee omgaan. Dit alles ingebed in klassieke teksten omtrent het schone, het ware en het goede.

In Brief aan mijn zoon Wouter is er een correspondentie via internet gaande tussen een sterk intellectueel gerichte vader en zijn zoon, die voornemens is priester te worden. Vader heeft duidelijk moeite met die keuze. Immers, in onze huidige geseculariseerde samenleving is de keuze voor het priesterschap allerminst vanzelfsprekend. De vader draagt allerhande argumenten aan om zijn twijfels en zorg hieromtrent naar Wouter te verwoorden. Hij bouwt daarbij een vreemde spanning op tussen enerzijds een zeer particuliere boodschap (het geschrift bevat brieven van vader tot zoon die uiteraard samen al een hele familiegeschiedenis achter de rug hebben) en anderzijds een boodschap aan de onbekende lezer, die als lezer onbewust op zoek gaat naar elementen van herkenning en identificatie. De Brief aan mijn zoon Wouter behandelt méér dan louter twijfels bij een geloofskeuze, en is meer dan een roepingsverhaal. De inhoud ervan gaat ook over toekomstverwachtingen die ouders koesteren, en over wat er gebeurt als hun kinderen andere, in hun ogen niet vanzelfsprekende keuzes maken.

Het hele betoog is opgebouwd vanuit een passie voor klassieke talen en cultuur en de auteur neemt drie eveneens klassieke thema’s onder de loep, namelijk de menselijke zoektocht naar het schone, het ware en het goede. In dit kader raadt de vader zijn zoon aan een aantal boeken te lezen die een bijdrage zouden kunnen leveren tot Wouters persoonlijke overweging om al of niet te beantwoorden aan zijn priesterroeping. De vader blijkt leraar Grieks in het middelbaar onderwijs. Vandaar dat het geen toeval is dat hij met verve de lectuur van Plato’s Symposion verdedigt om zijn zoon ertoe aan te zetten na te denken over de schoonheid. De lezer voelt aan hoe vlot de schrijver zich, doorleefd en overtuigend, beweegt binnen de filosofie en cultuur van het klassieke Griekenland. Daarna maakt de auteur een grote tijdsprong en vervolgt zijn verhaal met Dantes Inferno, waarin de zoektocht naar de waarheid centraal staat. Er komen vragen aan de orde als: bestaat er zoiets als één waarheid of moeten we noodgedwongen een meervoudsvorm hanteren? En: hoe tolerant kunnen/moeten christenen zijn in een multiculturele samenleving? Via verwijzingen naar Primo Levi focust het derde gedeelte tenslotte op de goedheid.

In het manuscript worden er veel vragen opgeroepen. De twijfels van de vader wakkeren de lezer aan om mee op zoek te gaan naar eigen antwoorden. Bij monde van de vader is één specifieke generatie aan het woord, maar hoe zou de jongere generatie, bij monde van de zoon, hierop antwoorden? Sluiten de klassieke taal en denkbeelden van de vader intellectueel en emotioneel wel voldoende aan bij de huidige leefwereld van zijn zoon? Deze denkoefening blijft open en daagt de lezer uit om op zoek te gaan naar antwoorden in zijn eigen leefwereld.

Tot zover een overzicht van de inhoud van het manuscript van de prijswinnaar.

Wat het winnend manuscript betreft, kunnen wij kanttekeningen plaatsen bij het jurycriterium ‘toegankelijk voor een breed hedendaags publiek’. Aan de ene kant is het immers geen gemakkelijk leesbaar werk en aan de andere kant worden slechts weinig ouders vandaag de dag nog geconfronteerd met een priesterroeping bij een van hun kinderen. Daardoor kunnen wij de factor ‘herkenbaarheid’ evenmin al te letterlijk opvatten. Toch is de jury van oordeel dat in een tijd van vluchtige, snelle beeldcultuur de terugkeer naar de gedegenheid en houdbaarheid van klassieke teksten, ook al zijn die honderden jaren oud, een geestelijke uitdaging kan betekenen. Juist de doordachte, erudiete en ‘klassieke’ aspecten in de positieve betekenis van het woord zorgen ervoor dat deze compositie een verfrissend geluid laat horen in de vloed van postmoderne en subjectieve verhaallijnen, zo kenmerkend voor veel hedendaagse spiritualiteit. En die uitdaging mag de lat wel een keer in intellectuele zin hoog leggen. Bovendien dienen lezers door de concrete situatie van de vader-zoonrelatie heen te lezen, zodat de teksten hen kunnen aanzetten tot persoonlijke reflectie op en terugkoppeling naar het eigen leven.
Door de juryleden werd een kanttekening gezet bij de keuze voor een briefvorm. De brief is een mooie literaire communicatievorm, maar is die vorm in deze context wel optimaal gebruikt?
Samenvattend: in dit werk, Brief aan mijn zoon Wouter, manifesteert de auteur niet enkel zijn sterke belezenheid en intellectuele bagage, getuige zijn verwijzing naar een aantal ‘klassiekers’ uit de filosofische en literaire tradities. Ook durft hij een weinig alledaags thema ter sprake te brengen, namelijk een soort ‘omgekeerde’ secularisatie. Daarbij blijkt de oudere generatie moeite te hebben met de specifieke geloofservaring en geloofsbeleving van een jongere generatie. En dat alles verwoordt de auteur in een specifieke taal en stijl. Deze weinig vanzelfsprekende combinaties genieten de oprechte waardering en bewondering van de juryleden, die overigens best benieuwd zijn naar de antwoorden van de zoon!

Eervolle vermeldingen


Eervolle vermeldingen van de Henri Nouwen Manuscript Prijs 2008 gaan naar de auteurs Lieve Gommers en Dick Stap.

Open einde – manuscript van Lieve Gommers, Wuustwezel, België

Het manuscript Open einde van Lieve Gommers is een pakkend autobiografisch relaas van een kloosterroeping. Het is openhartig, intelligent en fijnzinnig verwoord en schenkt aandacht aan de euforie én de ‘blokkades’ die deze roeping meebrengt. In dit sterke egodocument, geschreven in wervelende stijl en in staccato-achtige zinnen, manifesteert de auteur zowel haar taalvirtuositeit en sprankelende geest als haar persoonlijke onrust.
Lieve Gommers heeft onmiskenbaar schrijverspotentieel, maar de juryleden missen inhoudelijk in haar werk kritische reflectie bij thema’s als roeping, kloosterleven, celibaat, gehoorzaamheid, en aandacht voor andere vormen van gemeenschapsleven. Ook zou haar manuscript met minder woorden en minder (thematische en emotionele) gejaagdheid aan sterkte winnen.

De kikker en de vis – manuscript van Dick Stap, Terneuzen, Nederland

Het manuscript De kikker en de vis van Dick Stap bevat een beschouwing over de dialoog tussen christendom en boeddhisme. Het werk zit systematisch in elkaar, is goed gedocumenteerd en toegankelijk. Beide tradities, christendom en boeddhisme, en de betekenis van Christus en Boeddha hierin, worden systematisch én van binnenuit verkend, met inlas van verhalende, autobiografische passages. Toch blijft het geheel vooral een studie, met een vloed aan informatie rondom centrale concepten als barmhartigheid en mededogen. De auteur is zich daar kennelijk van bewust en voegt daarom geregeld ‘leesplattegrondjes’ in.
De jury adviseert een herziening, c.q. inkorting van de tekst, met een sterkere focus op en uitwerking van de essentiële thema's, waardoor ook dit manuscript aan sterkte zou winnen.


De juryleden wensen Kris De Boel van harte geluk met het winnen van de Henri Nouwen Manuscript Prijs 2008 alsook Lieve Gommers en Dick Stap met hun eervolle vermelding.

Juryleden:
Jurjen Beumer, Veerle Draulans, Maria ter Steeg, Peter Vande Vijvere en Barbara Zwaan
December 2008